Towards the other. An exhibition of videoart about migratory culture. Exhibition catalogue. Netherlands Institute in Saint-Petersburg, TOK, 2011

The exhibition Towards the other consists of two projects by Mieke Bal - Nothing is missing and Migratory stories - and a project of a Russian platform "Chto delat?" Museum Songspiel: The Netherlands 20XX. All projects deal with the problems of migration and migratory culture, but treat is in its different aspects. Migration is one of the central themes being widely discussed by art theorists and practitioners on an international level during the past few decades. This complex issue is being analyzed through the lens of such overlapping and relevant topics as identity, nostalgia, history, integration, national conflicts and racism. As an anthropologist and cultural analyst, Mieke Bal often uses research methods, i.e., interviews for understanding in representing the other. Many of her videos are based on personal stories of her characters which help us to learn about theis families, cultures and history. These stories open up for us the entire world of this other, who then become closer and more familiar whilst speaking about themselves.

I.B. Bratus. Nederland; proeve van een landkundig lexicon
Vertaling Julia Telezjko.
SPbGU, Sint-Petersburg, 2009.
ISBN 978-5-8465-0958-0

Kennis van een land is voor een zeer groot deel kennis van zijn taal. In het landkundig lexicon van de Petersburgse neerlandicus Igor Bratus is het verband zelfs een op een: elk van zijn 3.000 lemma's leert ons iets praktisch dan wel leerzaams over het Nederland van 'alle tijden' en van nu: de overwintering op Nova Zembla staat er gebroederlijk naast de ov-chipkaart. Aardig aan een landkundig lexicon is dat de lemma's, die alfabetisch geordend zijn, in betekenis soms samenhang lijken te vertonen. Men kan studenten Nederlands bijvoorbeeld een opstel laten schrijven over de allereerste drie lemma's van het lexicon: aangiftebiljet, aanleunwoning, aanrecht. Hier tekent zich een verhaal af over de Nederlandse verzorgingsstaat en de rol van de vrouw. Een kritische kanttekening: terwijl de kaas in alle soorten voorkomt, blijft de drop onderbelicht. Een kwestie van smaak?

Arjen Duinker - Misschien vier vergelijkingen.
Vertaling Julia Telezjko.
Sint-Petersburg, Kolo, 2009.
ISBN 978-5-901841-61-7. Tweetalig.

Arjen Duinkers gedichten bevatten geen raadsels, geen abstracties of zelfs metaforen, ze bestaan uit heldere en directe observaties. Wel maakt hij veelvuldig gebruik van opsommingen, van de herhaling als stijlmiddel, in korte regels, als in een ritueel. Hij roept verwondering op, verwondering over de schoonheid en absurditeit van het alledaagse. De ideeen van Johan Huizinga over de Homo Ludens, de spelende mens, zijn hierbij aantoonbaar van invloed. Bijvoorbeeld in De molentrap van Scarpa, het titelgedicht van de Russische vertaling, waarin de trap van de Italiaanse architect Scarpa een ontmoetingsplaats is van vier personen - een vrouw met sproeten, een vrouw met oorbellen, een Indiase zanger en Scarpa zelf. Duinker werkt dit gegeven uit tot een kwartet, een spel van zich vervlechtende bewustzijnsstromen. Arjen Duinker studeerde psychologie en filosofie. Hij debuteerde als dichter in 1980. Eerder, in 2006, werd zijn bundel De geschiedenis van een opsomming in Russische vertaling uitgebracht.

Johan Huizinga:
Nederlands beschaving in de 17de eeuw. Erasmus. Een keuze uit de brieven. Tekeningen.
Vertaling: Dmitri Silvestrov; met bijdragen van Dmitri Charitonovitsj en Wessel Krul.

Johan Huizinga is Neerlands beroemdste historicus en cultuurfilosoof, grondlegger van de Nederlandse cultuurgeschiedenis. Herfsttij der Middeleeuwen (1988) en Homo Ludens (1997) verschenen al eerder in het Russisch, en met de twee delen die dit jaar uitkomen zullen alle belangrijke werken van Huizinga in het Russisch beschikbaar zijn.*

In Nederlands beschaving in de 17de eeuw zoekt Huizinga een verklaring voor de uitzonderlijke bloei van de Nederlandse cultuur in de Gouden Eeuw. In zijn biografie van Erasmus onthult hij de complexe en tegenstrijdige natuur van de beroemde Rotterdammer. Huizinga's brieven tonen hem als een ruimdenkend en veelzijdig man, immer trouw aan wetenschappelijke plicht en ethiek. Hij is altijd om zijn schrijftalent geprezen; dat hij nog meer kunstzinnige ambities koesterde blijkt uit een verrassende keuze uit zijn poezie en tekeningen.

* Een vervolgdeel verschijnt eind dit jaar, met In de schaduwen van morgen, Der Mensch und die Kultur en Geschonden wereld.

Cultural transfer:
Russia and Europe since 1650. Essays cursus juni-september 2008.
Huizinga Instituut/Nederlands Instituut in Sint-Petersburg, 2009.

Tien veelbelovende Nederlandse promovendi in de geesteswetenschappen kregen in 2008 van het Huizinga Instituut de kans geboden studie te maken van 'de cultural transfer tussen Rusland en de rest van Europa in het algemeen en Nederland in het bijzonder'. Ze volgden in Nederland een reeks colleges over Rusland en reisden in september af naar Sint-Petersburg - zelf een toonbeeld van cultuuroverdracht - voor een intensieve en deskundige rondleiding langs kerken, musea en gedenktekens, bibliotheken, concertgebouwen en universiteiten. In de schaarse vrije tijd werd de 'lower culture' van de stad bestudeerd: de winkelstraten, restaurants en hotelbars, waarna de deelnemers met een 'culture shock' huiswaarts togen om zich te bezinnen op een essay over de cultuuroverdracht die had plaatsgevonden.

Het is een gevarieerde bundel geworden, waarin natuurlijk uitgebreid wordt stilgestaan bij het begrip cultural transfer zelf. Met het voorbeeld van Peter de Grote voor ogen vraagt een deelnemer zich af 'of cultuuroverdracht, wil ze werkelijk grote successen boeken, altijd met overheidsdwang gepaard gaat', terwijl een ander meent dat cultural exchange een betere naam voor de cursus zou zijn geweest, al was het maar om de suggestie van eenrichtingverkeer te vermijden. Toch wisten de meeste essayisten wel raad met het onderwerp en schreven veelal vanuit hun eigen specialisme heldere en interessante bijdragen. Bijvoorbeeld over de moeizame export van Glinka's opera's, of over hoe Vriezenveners met groot profijt Russische officieren aan een Indisch bamboestokje hielpen. Zeker verrassend is het om te lezen over de miskende Russische invloed op de Nederlandse onderwijshervormingen in de Bataafse Republiek. Volgens de auteur van dit laatste opstel zou de recente voorliefde voor de canon in het Nederlandse onderwijs zelfs wijzen op nieuwe Russische invloed. Het is wellicht een these voor een toekomstig proefschrift.

Vals plat in de Oeral: Een zoektocht naar de oostgrens van Europa, Marc Hannemann Sjoerd Keulen, Ronald Kroeze.
Uitgeverij Aspekt, 2008, ISBN: 9789059117853.

Drie jonge historici van de Universiteit Groningen maakten voorjaar en zomer van 2008 een drie maanden durende reis oostwaarts om een antwoord te vinden op de vraag : Wat is Europa en waar ligt zijn oostgrens? Gewapend met een opblaasbare grenspaal reisden de jonge onderzoekers langs dertien landen, van Berlijn tot aan Moermansk en van Istanbul tot Sachalin. Waar ze ook kwamen peilden ze de mening van de plaatselijke bevolking. Hoe Europees voelt men zich in Litouwen, TransdnestriМ of Tatarstan? En hoe ondergingen de Groningse historici zelf deze oostelijke contreien? De antwoorden op deze vragen waren destijds in NRC-Next te lezen, maar zijn nog altijd, o.m. in de vorm van impressionistische videoverslagen, op hun weblog te bekijken: www.nrc.nl/grenspaal. Een meer afgewogen verslag van hun avontuurlijke reis is nu in boekvorm verschenen. Opmerkelijk is dat waar in het Westen Euro-scepticisme lijkt te domineren, de drie op steeds meer enthousiasme leken te stuiten naarmate ze oostelijker kwamen. Het concept Europa staat tot ver achter de Oeral voor welvaart, rechtsorde, vrijheid en democratie. Oftewel: onbekend maakt zeker niet altijd onbemind. Vals plat in de Oeral kwam mede tot stand dankzij ondersteuning van het NIP. Marc Hannemann was eind 2007 stagiaire op het NIP.

Joost van Baak, The House in Russian Literature. A Mythopoetic Exploration.

Van Joost van Baak, hoogleraar Slavische talen en literatuur aan de Universiteit Groningen, komt eerdaags in Nederland een omvangrijke studie uit over de symbolische, psychologische en ideologische ontwikkeling van het Huis als beeld, idee en mythisch concept, zoals weerspiegeld in de Russische literatuur van de afgelopen 200 jaar (grofweg van Poesjkin tot Makanin). Het is de vrucht van zo'n 15 jaar onderzoek.

Een kleine greep uit de inhoudsopgave prikkelt onmiddellijk de verbeelding. Bijna elke Nederlander kent Slauerhoffs dichtregel: 'Alleen in mijn gedichten kan ik wonen'. Hoewel het schrijven een zittend leven veronderstelt, wordt literatuur zelden met huiselijkheid geassocieerd. The House in Russian Literature lijkt dit beeld te bevestigen. Men neme het hoofdstuk: Tjsaadajevs thuisloosheid: het begin van een lange traditie. Het hoofdstuk over Lermontov (die Slauerhoff in menig opzicht een eeuw vooruit was) heet: Kosmische thuisloosheid. En het hoofdstuk over de futuristische dichter Chlebnikov luidt: Het huis van de taal. Een lichaam om in te wonen. Zoals deze voorbeelden al suggereren, hoe 'woningloos' de literator ook is, als metafoor blijft het huis onderdak bieden. In juni zal Joost van Baak te gast zijn bij het NIP voor de presentatie van zijn boek.

Luuc Kooijmans. De doodskunstenaar. De anatomische lessen van Frederik Ruysch. Vertaling uit het Nederlands onder redactie van I. Michailova.
Nauka, Sint-Petersburg, 2008. ISBN 978-5-02-025550-0.

De Amsterdamse anatoom Frederik Ruysch (1638-1731) was een meester in het prepareren en conserveren van het menselijk lichaam. Waar voorheen menselijk weefsel snel tot ontbinding overging, kon men het voortaan grondig bestuderen. Ruysch' bijzondere verdienste schuilt echter in zijn vermogen zijn preparaten bedrieglijk levensecht te maken. Door de walging weg te nemen die lijken doorgaans opriepen, maakte hij de weg vrij voor een bredere acceptatie van de anatomische wetenschap.

Ruysch was wereldbefaamd om de kunstzinnigheid van zijn preparaten en zijn collectie trok dan ook veel belangstelling. Peter de Grote raakte er zelfs zo van onder de indruk dat hij de hele verzameling opkocht en naar Petersburg liet verschepen, waar ze tot op heden een centrale plaats inneemt in de Kunstkamera.

Op 13 maart zal de Russische vertaling van Luuc Kooijmans veelgeprezen biografie uit 2004, De Doodskunstenaar. De anatomische lessen van Frederik Ruysch, in St.-Petersburg worden gepresenteerd. Vooraf vindt een symposium plaats over Frederik Ruysch en zijn erfenis. Deelnemers: Luuc Kooijmans; Kees Zandvliet, hoofd Collecties van het Amsterdams Historisch Museum; Jozien Driessen, schrijfster van het eveneens onlangs vertaalde De Kunstkamera van Peter de Grote; Anna Radzjiun, conservator van de collectie Ruysch, en vertaalster Irina Michajlova.

Mededelingen van het Nederlands-Russisch wetenschappelijk genootschap deel 2. Onder redactie van N.P Kopaneva, I.M. Michajlova, J. Driessen van het Reve.
Evropeysky Dom, Sint Petersburg 2008. ISBN: 975-5-8015-0235-9.

Naast een deel in het Russisch en een deel in het Nederlands bevat de bundel nog enkele artikelen die naar aanleiding van de conferentie zijn verschenen. Een aantal onderwerpen die in het boek aan de orde komen zijn 'Het beeld van Nederlanders in Rusland in de 16de en 17de eeuw', 'Geschiedenis van de culturele banden tussen Rusland en Nederland' en 'Handel tussen Nederland en Rusland in de 17de en 18de eeuw'. De meeste aspecten worden zowel door Nederlandse als door Russische onderzoekers benaderd, wat tot spannende discussies kan leiden.

De conferentie in 2005 werd georganiseerd door de Russische Academie van Wetenschappen, de Hermitage, de Staatsuniversiteit van Sint Petersburg en het Nederlands Instituut in Sint Petersburg.

Kabinet: Inertie en Kunst. Onder redactie van Erik Hagoort en Viktor Mazin.
Uitgeverij Skifia-Print, Sint Petersburg 2008. ISBN 978-5-98620-047-7.

Kunstenaars hebben de mogelijkheid een eigen koers te varen. Door stil te staan is het mogelijk om historische veranderingen waar te nemen of je plaats in een geschiedenis in te schatten. Door deze 'inertie' kunnen kunstenaars zich afschermen van de steeds veranderende en bewegelijke actualiteit en zodoende een eigen positie innemen. Deze artistieke benadering kan vandaag de dag worden waargenomen in de kunstkringen van Sint Petersburg.

Nadat kunstenaars alles hadden uitgeprobeerd in de eerste tien jaar van het post-communistische Rusland, wordt nu een meer afstandelijke en inerte houding gewaardeerd. Maar wat is eigenlijk inertie in de kunst? Waar draait een dergelijke houding om en hoe slagen kunstenaars erin om die inertie vruchtbaar te maken? Kan een verschillende houding en benadering tot inertie in Rusland en Nederland geРdentificeerd worden? In het boek worden op deze en meer vragen ingegaan.

Het Nederlands Instituut in Sint Petersburg is bij dit project betrokken.

Zeeverhalen. Maarten Biesheuvel. Vertaling uit het Nederlands door Irina Michajlova.
Uitgeverij Limboes Press, Sint Petersburg/Moskou 2008. ISBN 978-5-8370-0518-3.

Godsdienst, literatuur, waanzin en de zee - daar draait het om bij Biesheuvel. Zo ook in 'Zeeverhalen'. Veel van de verhalen zijn autobiografisch, maar feit en fictie lopen nogal eens door elkaar. Zo is de brommer die de schrijver in 'Brommer op zee' midden op de oceaan voorbij ziet komen wel degelijk aan hem verschenen, zij het in een hallucinatie tijdens een opname in een psychiatrische inrichting. In andere verhalen beschrijft Biesheuvel hoe hij ooit als gesjeesde gymnasiast naar zee ging. De ruwe behandeling die hij als ketelbink van de andere zeevaarders ondervindt is gruwelijk, maar niets kan zijn liefde voor de zee tenietdoen. Varen wil hij, zijn leven lang. Als hij ten slotte door psychiaters voorgoed voor de grote vaart wordt afgekeurd, is dat een drama. Hij moet het voortaan stellen met zijn boeken en zijn dromen: als de regen op zijn zolderkamertje tegen de ramen slaat waant hij zich heel even de eenbenige kapitein Ahab, bezeten op jacht naar de grote witte walvis Moby Dick.

Foreign Churches in St. Petersburg and Their Archives. 1703-1719.
Edited by Pieter Holtrop and Henk Slechte. Brills Series in Church History, volume 29, Leiden-Boston 2007. ISBN 978-90-04-1626-0.

Sint Petersburg is een van de weinige steden in de wereld, waar kerkgebouwen van verschillende confessies zo dicht bij elkaar staan. Niet al deze kerken zijn nog in gebruik, maar ze getuigen tot op heden van de culturele en religieuze diversiteit van Sint Petersburg. Al aan het begin van de 18de eeuw kwamen op uitnodiging van Peter de Grote duizenden buitenlanders naar Rusland. Zij waren door een speciaal decreet van de tsaar verzekerd van vrijheid van godsdienst. Gedurende twee eeuwen was de stad de plaats waar Rusland en West-Europa samen kwamen op sociaal, cultureel en religieus vlak. De revolutie van 1917 maakte een einde aan deze veelzijdigheid. Kerken werden gesloten, kerkbezit werd geconfisqueerd of geplunderd. Des te verbazingwekkender is het dat historici aan het eind van de jaren tachtig nog archieven hebben gevonden van buitenlandse kerken in het Centraal Staatshistorisch archief van Leningrad, het hedendaagse Sint Petersburg. De Theologische Universiteit van de Gereformeerde Kerken in Kampen en het Russische Centraal Staatshistorisch archief besloten in 1997 de archieven van de Nederlandse kerk in Sint Petersburg te inventariseren. De resultaten hiervan zijn gepubliceerd in deze bundel.

Daarnaast is informatie verwerkt van toespraken die werden gehouden tijdens een congres over de geschiedenis van buitenlandse kerken in Sint-Petersburg in 2003. De bijeenkomst werd georganiseerd door de president van het ArchiefcomitК van de Nederlandse Gereformeerde Kerk, Bernard Woelderink. Bij de organisatie was ook het Nederlands Instituut actief betrokken.

Bundel studentenvertalingen uit het Nederlands. Deel 2.
Faculteit der Letteren van de Staatsuniversiteit Sint-Petersburg, 2007. ISBN 978-5-8465-0667-1

Het tweede deel van de Bundel studentenvertalingen uit is verschenen ter gelegenheid van het 10-jarige bestaan van het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg. Studenten van de Nederlandse afdeling van de Staatsuniversiteit Sint-Petersburg en deelnemers aan maandelijkse vertaalseminars op het NIP hebben literaire werken van Nederlandse en Belgische schrijvers van de 20ste eeuw vertaald. De bundel bevat zowel verhalen en fragmenten van romans als gedichten van auteurs van verschillende generaties en literaire scholen - van symbolisme tot postmodernisme. Het boek is bedoeld voor Neerlandici die geïnteresseerd zijn in literaire vertalingen.

Wij zijn vreemden. Zelfidentificatie en sociaal netwerk onder gemigreerde Russen uit Centraal-Azie.
Nikki de Jong. Uitgeverij Eburon 2007. ISBN 978 90 5972 214 9

Cultureel antropologe Nikki de Jong uit Nijmegen deed voor haar scriptie onderzoek naar het zelfbeeld van naar Soezdal gemigreerde Russen uit Centraal-Azie. Met dit werk is zij de winnaar geworden van de Alfred Mozer Stichting (AMS) Scriptieprijs 2007, een prijs voor de beste scriptie over Oost-Europa. Een van de beloningen was de uitgave van haar scriptie in boekvorm door uitgeverij Eburon en AMS.

De Jong deed in 2004 antropologisch veldwerk in Soezdal, een stad ten noordoosten van Moskou. Zij verbleef bij gastgezinnen, nam interviews af en observeerde de mensen.

Het boek levert een waardevol en mooi overzicht van de huidige leefsituatie van de remigranten en hun zelfbeeld tegenover de etnische Russen. Allereerst beschrijft De Jong helder de discriminatie en verlies van status die de Russen ondervonden in Centraal-Azie na de val van de Sovjetunie. Maar de vlucht terug naar hun 'moederland' was voor velen ook een grote teleurstelling. Zij hadden vaak (legale) problemen met hun status door een regelgeving die niet was voorbereid op de grote migratiestromen. Bovendien dachten de etnische Russen dat de remigranten juist overheidssteun kregen, terwijl zij er in realiteit sterk op achteruit gingen. Daarnaast toont de schrijfster dat vandaag de dag de Centraal-Aziatische Russen nog steeds onder elkaar leven en van elkaar afhankelijk zijn.

De schrijfster kreeg onder andere steun van het NIP voor de uitvoering van haar veldwerkonderzoek. Bestellen kan via www.eburon.nl.љљљљљљљљљљ

Ode aan Den Haag en andere gedichten. Gerrit Achterberg. Vertaling uit het Nederlands door Irina Michajlova en Aleksej Poerin.
Uitgeverij van de Faculteit Letterkunde, Staatsuniversiteit Sint-Petersburg, 2007. ISBN 978-5-8465-0739-5.

Gerrit Achterberg (1905-1962) was een van de grootste Nederlandse dichters van de twintigste eeuw en de laatste algemeen erkende classicus van het Hollandse modernisme. Hij bleef een traditioneel pathetisch dichter hoewel hij tijdens zijn laatste jaren de triomf van de Vijftigers (Lucebert, Paul Rodenko) meemaakte. Hun nieuwe stijl, die zich kenmerkte door het vrije dicht, post-modernistische spelerij en zwarte humor, was Achterberg vreemd. Het sonnet met exact ritme vormde gedurende Achterberg zijn volwassen jaren het belangrijkste kenmerk van zijn werk. Het sonnet was voor hem een teken van betrokkenheid bij de hoge Europese cultuur.

Na het plegen van een moord werd Achterberg door de rechter ontoerekeningsvatbaar verklaard, waarna hij bijna twintig jaar in psychriatische klinieken doorbracht. Nog tijdens zijn leven genoot de dichter wijde erkenning onder poezieliefhebbers en werd hij onderscheiden met de meest prestigieuze literaire prijzen.

In deze eerste afzonderlijke uitgave met vertaald werk zijn voor de Russische lezer drie van Achterbergs latere boeken - 'Ode aan Den Haag', 'Ballade over de gasfitter' en 'Autodroom' - evenals een selectie gedichten uit andere bundels opgenomen. Parallel aan de Russische teksten zijn de originele Nederlandse teksten opgenomen.

Irina Michajlova. De taal van de Nederlandse dichtkunst en problemen van de vertaling van poezie.
Uitgeverij van de Letterenfaculteit van de Staatsuniversiteit Sint Petersburg, 2007. ISBN 978-5-8465-0673-2.

Deze monografie is gewijd aan de linguistische analyse van Nederlandse en Vlaamse gedichten die vertaald zijn naar het Russisch in verschillende historische periodes. Daarnaast vergelijkt het boek ook het originele gedicht met de vertalingen in het Russisch. Het doel van het boek is om de principes en wetmatigheden in de vertalingen uit het Nederlands naar het Russisch, die gemaakt zijn in de zeventiende tot de eenentwintigste eeuw, te ontdekken.

In de tijd van Peter de Grote zijn vertalingen uit het 'Hollands' van groot belang geweest. In het begin van de twintigste eeuw werd het toneelstuk 'Op hoop van zegen' van Herman Heijermans in vele Russische theaters opgevoerd en meer dan tien keer heruitgegeven. Nu bestaan er meer dan 1500 Russische vertaalwerken uit het Nederlands.

De publicatie is gebaseerd op het gelijknamige proefschrift en is bestemd voor studenten en docenten die geinteresseerd zijn in de Nederlandse letterkunde en vertaling van poezie in het algemeen. Michajlova is docente Nederlandse taal en literatuur en literair vertaalster. Ze kreeg in 2006 de Martinus Nijhoff Prijs als beste vertaler van het jaar.

De publicatie is mede tot stand gekomen door een financiele bijdrage van het NIP.

Het jubileumboek van het NIP
Het jubileumboek van het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg 'Met het oog op Nederland' is verschenen ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van het NIP. Het boek bevat de beste lezingen van het NIP, in het Russisch en in het Nederlands. Het zijn lezingen over geschiedenis en literatuur, kunst en architectuur, musea en universiteiten. Ze zijn zeer uiteenlopend, maar in allemaal zijn de historische onderwerpen van Nederland en Rusland met elkaar vervlochten, en bewijzen ten overvloede hoe dichtbij deze landen bij elkaar stonden en staan.

Inhoud van de bundel:

• Alexander Munninghoff. Een jaar uit het leven. Sint-Petersburg
• Thomas Vaessens. Russische literatuur in Nederland en Nederlandse literatuur in Rusland. Jubileumlezing
• Jan Wolkers. Op de vleugelen der profeten
• Irina Michajlova. Over de Russische vertaling van Nederlandse poezie en het beeld van Nederland in Rusland.
• Kees Fens. Onthoofde literatuur
• Margriet de Moor. Rusland wees niet boos. Spiraal van passie en noodloot
• Ernst van de Wetering. Was Rembrandt een Rus?
• Irina Sokolova. Cornelis Hofstede de Groot en Russische verzamelaars
• Ernst Veen. Nieuwe kerk in Amsterdam en Hermitage Amsterdam in de Nederlandse museumwereld
• Geert Mak. Amsterdam in weerspiegeling van Sint-Petersburg
• Sergey Gorbatenko. Nieuw Amsterdam
• Lodewijk Wagenaar. Peter de Grote in Amsterdam: verwachtingen en teleurstellingen
• Willem Otterspeer. De universiteit als salon. Leiden in de zeventiende eeuw

Cultural Transfer. Rusland en Europa vanaf 1650
Essays cursus juni-september 2006.
Huizinga Instituut en Nederlands Instituut in Sint-Petersburg, 2006.

Het Huizinga Instituut, het Nederlands landelijk onderzoeksinstituut, stelt jaarlijks promovendi op het gebied van de cultuurgeschiedenis in staat een korte, intensieve cursus in het buitenland te volgen. Dit 'honours programme' geeft de geselecteerde promovendi een uitgelezen mogelijkheid om hun wetenschappelijk blikveld te verruimen door in contact te komen met andere onderzoekstradities en -praktijken en door een specifiek thema vanuit verschillende disciplines te bestuderen. In 2006 kon het het Huizinga Instituut gebruik maken van de expertise van het NIP voor de cursus 'Cultural Transfer: Russia and Europe'.
In de cursus stonden personen centraal die een prominente rol hebben gespeeld bij cultuuroverdracht, zoals Peter en Catharina de Grote, Voltaire, Tsjajkovski en Stalin, maar ook minder bekende bemiddelaars van cultuur kwamen aan bod, zoals vertalers, patriarchen, verzamelaars, museumdirecteuren, cineasten, wetenschappers en censors.
Aan de deelnemers is verzocht na afloop van de cursus een essay te schrijven in de zin van een persoonlijk gekleurde verhandeling over de thematiek van de cursus. De essays die in dit boekje zijn gebundeld, geven een goed beeld van de verscheidenheid aan disciplines en onderwerpen die tijdens deze cursus aan bod zijn gekomen en van de creativiteit en veelzijdigheid van de deelnemers. Verrassend zijn de vele verwijzingen naar hedendaagse processen van cultural transfer in Rusland.

Elmer Schönberger. De kunst van het kruitverschieten.
Vertaald door Irina Leskovskaja onder redactie van Boris Filanovskij.
Uitgeverij van Ivan Limbakh. Sint-Petersburg, 2007.
ISBN 978-5-89059-096-1

Het NIP heeft bijgedragen aan de Russische uitgave van de essaybundel van de Nederlandse componist, schrijver en muziekwetenschapper Elmer Schönberger. De Russische uitgave van zijn 'Kunst van het kruitverschieten' (verzameling van lezingen, artikels en essays) is verrijkt met de vertalingen van nog twee andere bundels - 'De geschiedenis van het (geh)oor' en 'Stravinskij', geschreven samen met Louis Andriessen.
гЕОФТБМШОБС ФЕНБ ы. - ЧПУРЙФБОЙЕ УМХИБ. пО ПВУХЦДБЕФ ЧУЕ УФПТПОЩ ЬФПЗП РТПГЕУУБ, ПФ ЖЙМПУПЖЙЙ ДП ФЕИОПМПЗЙЙ: ЛБЛ УМХЫБФШ, ЗДЕ Й ОБ ЮЕН УМХЫБФШ, ЮФП УМХЫБФШ Ч УМХЫБЕНПН. ъБПДОП ы. ПВУХЦДБЕФ У ОБНЙ, ЮФП ЧППВЭЕ ФБЛПЕ НХЪЩЛБ. х БЧФПТБ РЕТЧПЛМБУУОЩК ДБТ ТБЪВЙТБФШУС Ч ФПН, ЛБЛ ЬФП ЧУЕ ТБВПФБЕФ Й ЧПЧМЕЛБФШ Ч ЬФП ЮЙФБФЕМС. ъОБОЙЕ ОПФ ЪДЕУШ ОЕ ПВСЪБФЕМШОП - Й РПЬФПНХ ЧЙД НХЪЩЛБМШОЩИ РТЙНЕТПЧ Ч ЛОЙЗЕ ОЕ ДПМЦЕО РХЗБФШ.
рЕТЕЧПДЮЙЛ йТЙОБ мЕУЛПЧУЛБС - ЬЛУРЕТФ РП ЗПММБОДУЛПК НХЪЩЛЕ XX ЧЕЛБ, БЧФПТ УПВУФЧЕООЩИ УФБФЕК.

Sjoerd Kuyper. Het zakmes.
Vertaling van Irina Michajlova.
Peterburg XXI vek, 2006.
ISBN 5-88485-142-3. Met de financiele ondersteuning van het Nederlands Literair Productie-en Vertalingenfonds (NLPVF) en het NIP.

Sjoerd Kuyper is vooral bekend van zijn kinderboeken: hij schreef er 37 en ontving daar verscheidene Zilveren Griffels voor. De grote populariteit van Het Zakmes, niet alleen bij de Nederlandse kinderen maar ook bij hun ouders, heeft er voor gezorgd dat er een film over is gemaakt. Het Zakmes, dat gaat over een talentvol jongetje van 7 jaar en zijn grote fantasiewereld.

Anton Haakman. Achter de spiegel, film en fictie
St. Petersburg, uitgeverij Ivan Limbach 2006.
Vertaling Irina Leskovska, redactie Boris Filanovsky. ISBN 5-89059-087-1.
Met financiele ondersteuning van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds (NLPVF) en het NIP.

Het boek van de bekende Nederlandse schrijver, cineast, filmcriticus en vertaler Anton Haakman is een essay met autobiografische kenmerken: over zijn geliefde onderwerp: de film. In de persoonlijke, diepgaande analyse komt ook het oeuvre aan bod van bekende filmmakers als Borges, Bunuel, Jules Werne, Casares, Jan Potocki, Orson Welles, Fellini en Hitchcock. Voor Haakman is zijn - prachtig, vol humor geschreven - analyse over de film niet een doel op zichzelf, maar vooral een reden tot een gesprek over de film als kunstvorm. Haakman wil laten zien hoe die andere, fictieve wereld eruit ziet die een mens creëert. Haakman zelf is aanwezig tijdens de presentatie van de Russische vertaling op 29 september in boekwinkel Boekvojed (de Letterknecht), Ligovsky prospekt 10. Zijn optreden gaat vergezeld met de vertoning van fragmenten uit de klassieke films.

Reid, Geleijnse & Van Tol. Fokke &Sukke
Vertaling van Hans Boland en Alexey Poerin.
ISBN: 9090208941

Fokke & Sukke, Nederlands beroemdste eend en kanarie, zijn niet alleen om mee te lachen, ze bezorgen de lezer soms een gevoel van lamlendigheid. En dat is een verademing in een doldriftige wereld als de onze. Dagelijks becommentarieren de twee figuurtjes in de Nederlandse kwaliteitskrant NRC-Handelsblad de toestand in de wereld. En dat doen zij het liefst onderuitgezakt op de bank. Achterover geleund, in gedachten verzonken, stoned of beschonken: juist vanuit een positie van ledigheid - enigszins te vergelijken met die van 'de overtollige mens' van Gontsjarow's Oblomow - beschouwen zij de maatschappelijke veranderingen om hen heen. De nieuwste gadgets, trends en woordjes: Fokke & Sukke zijn er als eersten van op de hoogte. En maken ons lezers vervolgens duidelijk dat we al die veranderingen vooral niet serieus moeten nemen. Fokke & Sukke cartoons maken deel uit van het Russisch-Nederlandse project 'Inertie; standvastigheid in de kunst' van het Freud's Dreams Museum in St. Petersburg en Stichting Grensgevallen in Amsterdam. In september-oktober 2006 zijn ook de cartoons van Fokke & Sukke te zien, en wel in het Drukkerij Museum in St. Petersburg: een coproductie van het Inertie project met het Pro Arte Festival 'Contemporary Art in the Traditional Museum 2006'.

J. H. Leopold. Verzen.
Vertaling uit het Nederlands door Irina Mikhajlova en Aleksei Purin.
Filologische Faculteit Staats Universiteit Sint-Petersburg, 2005.
ISBN 5-8465-0387-X.

De eerste op zichzelf staande uitgave van vertalingen van het werk van een van de betere en tegelijkertijd moeilijker toegankelijke Europese auteurs van de 19^e-20^e eeuw. De publicatie bevat verzen, gedichten en voorbeelden van proza.
Jan Hendrik Leopold (1865 - 1925) is de grootste Nederlandse dichter-symbolist, die een met niets te vergelijken eigen kunstenaarswereld schiep. Hij is niet bekend bij het grote publiek, maar hij had grote invloed op vele Nederlandse auteurs van de afgelopen 100 jaar als Jakobus Cornelis Bloem, Martinus Nijhoff, Adrianus Roland Holst en Ida Gerhard.

Hans Boland, Irina Michajlova, Goed zo! Deel 1
Oetsjebnik niderlandskogo jazyka.. Pegasus, herdruk, 2005
Geluidsmateriaal Goed zo! 1
6 cd's, ISBN 90 6143 279 0

Hans Boland, Irina Michajlova, Goed zo! Deel 1. Oetsjebnik niderlandskogo jazyka.. Pegasus, herdruk, 2005. Geluidsmateriaal Goed zo! 1. 6 cd's, ISBN 90 6143 279 0
Het eerste deel van de eerste uitgave van dit lesboek werd gepubliceerd in 1997 in St. Petersburg. Maar een tweede deel werd nooit uitgegeven. Een Nederlandse uitgever is dit jaar begonnen met het op de markt brengen van een tweede deel van het lesboek, en als gevolg daarvan is in oktober 2005 ook een verbeterde uitgave van het eerste deel heruitgegeven samen met CD's.
Dit lesboek van de Nederlandse taal voor Russen, geschreven door een Nederlandse en een Russische auteur, is nog altijd enig in zijn soort. Het is bedoeld voor studenten filologie, en het heeft zich niet beperkt tot oppervlakkige kennis en voorbeelden. Gedetailleerd en systematisch leggen zij de principes van het Nederlands uit. Het eerste deel bevat een toelichting op de basisgrammatica en het heeft tevens een woordenlijst van de 1100 meest gebruikte woorden.

Toon Tellegen. De trein naar Pavlovsk en Oostvoorne.
In het Russisch vertaald door Igor Bratoes. Tweede, herziene uitgave. Hard cover. Hyperion, Sint-Petersburg 2005. Gepubliceerd met financiële steun van het Nederlands Consulaat-Generaal in St. Petersburg en het NIP.
ISBN 5-89332-078-6.

De vader van de Nederlandse schrijver Toon Tellegen leefde in Rusland. Hij vertelde treurige, vreselijke, maar soms ook naïeve verhalen over zijn verblijf. Tellegen heeft de belevenissen van zijn vader opgetekend in zijn boek.

Karel Verleyen. Sammie Stokvis en de adem van Flatulus.
In het Russisch vertaald door Julia Telezjko. Azboeka-klassika, Sint-Petersburg, 2005.
ISBN 5-352-00926-2

Sammie Stokvis leidt het leven van een doodgewone scholier. Maar dat verandert als hij 11 jaar is geworden. Vanaf dat moment begint Sammie zich vreemd te gedragen: 's nachts staat hij op om in het geheim rum te drinken en overvalt hij zelfs zijn eigen klasgenoten! Gelukkig vertelt zijn overgrootvader Oog hem over de vloek van Charles Stovis, de laatste echte piraat: Deze avontuurlijke kinderroman is vertaald door Julia Telezhko, een voormalige student Nederlands van het NIP.

Er is telefoon voor u: Leerboek voor de ontwikkeling van de vaardigheden en disciplines van de gesproken Nederlandse taal.
I. B. Bratoes.
Staats Universiteit St. Petersburg 2005.

Dit leerboek is bestemd voor het formuleren en praktiseren van spontane gespreksvormen in het Nederlands. Het boek bevat dialogen, teksten en oefeningen, alsmede uitgesproken bijzonderheden van spreektaal en -gedrag tijdens telefoongesprekken. Het studieboek is bedoeld voor gevorderde studenten Nederlands en ook voor iedereen die zelfstandig de kennis van de Nederlandse taal wil perfectioneren.

Herinneringen aan Rusland.
Egbert Engberts, uitgeverij: Athenaeum- Polak & Van Gennep
ISBN 902531158X

De grootvader van de bekende Nederlandse schrijver Toon Tellegen werd in 1875 in St. Petersburg geboren. Als telg uit een Vriezenveense familie van handelaren was het de bedoeling dat hij het grootste deel van zijn leven in Rusland zou werken en wonen. Maar de revolutie gooide roet in het eten. In 1918 vluchtte hij met zijn gezin naar Nederland en hij zou zijn geliefde Rusland nooit meer terugzien. In het boek 'Herinneringen aan Rusland' gaat Egbert Engberts in gedachten terug naar het land waar hij de beste jaren van zijn leven doorbracht. Het is een prachtige verzameling herinneringen aan het St. Petersburg van voor de revolutie. Alle facetten van het dagelijks leven komen aan bod: de zomers op de datsja, de winters in de stad, feestdagen, de specifieke kanten van het zakendoen in Rusland en Petersburgers in alle soorten en maten. Met veel liefde voor het land en met Hollandse nuchterheid beschrijft hij het rijlen en zeilen in de toenmalige hoofdstad van het enorme Russische Imperium. Zowel voor Nederlanders als voor Russen is het boek een echte aanrader. Een boek dat zeker in het Russisch moet worden vertaald!

Goed Zo! deel 2. Cursus Nederlands voor Russischtaligen.
Uitgeverij Pegasus, Amsterdam 2004 i.s.m. de Nederlandse Taalunie en Bureau CROSS.
ISBN 90-6143-286-3

Deel 2 van de in 1997 verschenen cursus Nederlands van Hans Boland en Irina Michailova. De cursus is in eerste instantie bedoeld voor Russische studenten Nederlands, maar is ook heel geschikt voor andere Russischtaligen die een gedegen kennis van het Nederlands willen verwerven.
Het boek bestaat uit vijf lijvige lessen en een woordenlijst die zowel de woorden uit deel 1 als deel 2 beslaat. In deel 2 gaan Klaas en Liesje (de hoofdpersonen uit deel 1) op vakantie naar St. Petersburg waar ze Kolja en Liza ontmoeten. Het bezoek zorgt voor de nodige soapachtige verwikkelingen die de aandacht van de studenten tot en met de laatste les vasthouden.
Naast uitbreiding van de grammatica en de woordenschat, biedt deel 2 ook veel Nederlandse uitdrukkingen en gezegdes.
Helaas is het boek niet in Rusland te koop. Wel worden exemplaren naar Rusland voor gereduceerde prijs geleverd. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met uitgeverij Pegasus: pegasus@pegasusboek.nl

Goed Zo! Appendix bij cursus Nederlands voor Russischtaligen.
Uitgeverij Pegasus, Amsterdam 2004 i.s.m. de Nederlandse Taalunie en Bureau CROSS.
ISBN 90-6143-287-1

Deze bijlage bestaat uit de antwoorden van de oefeningen en opdrachten uit Goed Zo! deel 1 en 2, Audioscripts bij de cd's, en een overzicht van alle grammaticale onderwerpen die in deel 1 en 2 worden behandeld. Het boek is zowel voor docenten als voor studenten die Goed Zo! gebruiken voor zelfstudie. Het boek bevat alleen Nederlandse antwoorden en dus geen Russische vertalingen. Ook dit boek is via Pegasus in Amsterdam te bestellen.

Gestolen tijd. Alle verhalen.
L. Andriessen
Samengesteld en ingeleid door Mirjam Zegers. Vertaald door Irina Leskovskaya.
KultInformPress, 2005.
ISBN 5-8392-0255-X

Louis Andriessen (geb. 1939) is de grootste hedendaagse componist in Nederland. Zijn naam is verbonden met de Nederlandse muzikale revolutie van de jaren '60 en '70. De eerste helft van 'Gestolen Tijd' is gewijd aan die revolutie. Andriessen vertelt hoe de ensembles 'Hoketus' en 'de Volharding' werden gevormd, hoe de opera 'Reconstructie' en het 'Politiek-demonstratief experimenteel concert' ontstonden en wie de helden waren van de toenmalige anarchistische componisten (o.a. Stravinski aan wie een hele paragraaf is gewijd).
Andriessen die zijn carriere als componist met verzet tegen de traditie begon, vormde in de loop van de jaren zelf een nieuwe traditie. Deze wordt in Nederland de 'Haagse' traditie genoemd, maar is in het buitenland bekend als de 'Nederlandse'. De belangrijkste kenmerken hiervan zijn afwijzing van de rol van het symfonieorkest ten gunste van het ensemble dat blaasinstrumenten en slagwerk prefereert boven snaarinstrumenten, economisch gebruik van het muzikale materiaal, invloed van het minimalisme en gebruik van herhalingen en een rauwklinkend, straatachtig geluid. Het tweede deel van het boek bevat lezingen die Andriessen op conservatoria en universiteiten in binnen- en buitenland over zijn eigen muziek heeft gehouden.

Speculum Orbis Terrae. Vijf eeuwen atlassen in de collectie van de Russische Nationale Bibliotheek
Catalogus bij de tentoonstelling
Russische Nationale Bibliotheek en Nederlands Instituut in Sint-Petersburg.
Russisch-Engels
ISBN 5-901739-17-5

De catalogus van de tentoonstelling gaat over een unieke - en een van de meest gespecialiseerde - collecties van de Russische Nationale Bibliotheek: de collectie van de afdeling Cartografie.

Deze verzameling is een van de grootste van het land en bevat zo'n 180.000 documenten van Russische en buitenlandse cartografische uitgaven. De collectie geeft een vrijwel volledig overzicht van de vaderlandse kaartdrukkunst vanaf de 18de eeuw. Met de presentatie van de catalogus van de tentoonstelling 'De spiegel van de wereld. Vijf eeuwen geografische atlassen. Uit de fondsen van de Russische Nationale Bibliotheek' komt aan anderhalf jaar wetenschappelijk werk een einde. Het onderzoek is opgedragen aan de restauratie van een van de meest vooraanstaande werken van de Nederlandse cartografie, de Atlas van Wereldsteden door Braun en Hogenberg (1577-1581).

Armenië-cyclus
Catalogus bij de tentoonstelling van Sietse Bakker
Russisch-Nederlands
Kella Studio Sint-Petersburg 2004

Bijzondere brochure bedoeld als begeleiding bij de tentoonstelling van de Amsterdamse graficus Sietse Bakker. De brochure presenteert bevat afbeeldingen van 12 hout- en linosnedes met de tekst 'Armenië-cyclus' van Osip Mandelstam. Door de losbladigheid is de brochure een kleine reproductie portfolie geworden. Naast de foto's van het werk van Sietse Bakker zijn er gedichten van Osip Mandelstam en de Nederlandse vertaling van Peter Zeeman opgenomen. Tevens zijn er stukken over thema's die in de cyclus worden aangesneden, over de motivatie en achtergronden van deze grafiek: een artikel van Alexander Simuni over de Russische avantgarde en een artikel van Peter van Nunen over de plaats van de Armenië cyclus binnen het werk van Mandelstam.

Geschiedenis van buitenlandse kerken (Istorija Inoslavnyh Tserkvej)
Russisch Staatsarchief, Nederlands Instituut in Sint-Petersburg
Materialen van het gelijknamige congres gehouden op 8-10 oktober 2003 in Sint-Petersburg. Onder redactie van H. Slechte, J. Van Haastrecht, P. Holtrop, A. Sokolov en B. Woelderink.
Unipress Sint-Petersburg 2004
In het Russisch

De verschijning van het eerste deel van een bronnenpublicatie over de geschiedenis van de Hollandse kerk in Sint Petersburg (1717-1817) was aanleiding voor het houden van een congres over de archieven en de geschiedenis van de andere buitenlandse kerken in Sint-Petersburg. Russische, Nederlandse, Duitse, Zweedse, Engelse en archivarissen en historici uit de Baltische landen hebben op dit congres, dat gehouden werd in het Russisch Staats Historische Archief in Sint-Petersburg in het najaar van 2003 hun kennis, ervaring en inzichten vanuit Russische en buitenlandse archieven uitgewisseld.

De lezingen van het congres zijn in deze bundel opgenomen. Zij geven een boeiend inzicht in de geschiedenis van de verschillende 'vreemde' kerken in Sint-Petersburg en daarmee in de geschiedenis van de sociaal- economische en de culturele ontwikkeling van de voormalige Russische hoofdstad, Sint-Petersburg.

Allerzielen (Den' Pominovenija)
Cees Nooteboom
In het Russisch vertaald door Irina Michajlova
Tekst, Moskou 2004
ISBN 5-7516-0457-1

Deze roman speelt zich af in de jaren '90 in Berlijn, de hoofdstad van een rijk dat de vorige eeuw zoveel heeft doorgemaakt. Deze gebeurtenissen galmen nog na in het moderne leven van de Berlijners, net zoals psychische drama's doorklinken in het leven van de helden van het boek, Arthur Daane en Elik Oranje, in hun zwerftochten en hun moeilijke onderlinge verhoudingen. Filosofie en geloof, verleden en herinneringen, liefde en eenzaamheid zijn de onderwerpen in deze roman van een van Nederlandse meest bekende en moderne schrijvers.

Amsterdam-Petersburg Vladimir Balabnev (fotografie) en Kees Verheul (tekst).
Uitgegeven met financiële steun van het Nederlands Consulaat-Generaal in St.Petersburg. Design-Galerie Sint-Petersburg, 2003. Taal: Nederlands en Russisch.
ISBN 9949-10-359-2

"Foto's van steden hebben het karakter van hetzij een souvenir, hetzij een droom bij helder bewustzijn. De in dit boek gepresenteerde foto's horen naar mijn gevoel merendeels tot het laatste type. Zelfs voor iemand die zowel Amsterdam als Petersburg goed kent, zijn ze niet in de eerste plaats een stimulans tot het blij herkennen van een of ander in de herinnering achtergebleven plekje. Weliswaar valt hier alles te herkennen op het gebied van entourages en mensengezichten. Maar wat overheerst is toch het geheimzinnige effect van een nieuwe ervaring, evengoed voor de geroutineerde toerist als voor het soort lezer dat liever thuisblijft." (Kees Verheul). Voor de presentatie van het album werd er een tentoonstelling ingericht met de medewerking van het NIP.

Russisch-Nederlandse Taalgids
I. Bratoes
Tweede herziene uitgave.
Gefinancierd door het NIP.
Evropejskij Dom, Sint-Petersburg, 2004
ISBN 5-8015-0166-5

De herziene Russische-Nederlandse Taalgids bestaat uit twee delen. Het eerste behandelt de spreektaal zoals deze wordt gebruikt in de dagelijkse omgang. Frasen en antwoorden die nodig zijn om gesprekken te voeren met speciale thema's worden beschreven in het tweede deel. Enkele thema's zijn uitgebreid met woordenlijsten die gebruikt kunnen worden tijdens deze gesprekken. De Taalgids omvat verder een korte uitleg van de elementaire regels aangaande fonetica en grammatica van de Nederlandse taal. Een bijlage met een klein Nederlands-Russisch woordenboek maakt deze tweede herziene uitgave compleet.

Pro Nederlandse muziek
Instituut Pro Arte
Nederlands Instituut in Sint Petersburg
MuziekGroep Nederland, Sint Petersburg 2003
in het Russisch
ISBN 5-93356-033-2

Het boek geeft een overzicht van de moderne Nederlandse muziek. De auteurs beschrijven hoe Nederlandse componisten rond de vorige eeuwwisseling hun culturele onafhankelijkheid van de leidende grootmachten onderkenden en het idee leverden aan een eigen nationale identiteit. Tijdens de jaren '60 en '70 begint de muziek daadwerkelijk Nederlands te klinken. Componisten spreken over een nieuwe Nederlandse school, en critici schrijven over de nieuwe Renaissance. In het boek worden ook de Nederlands-Russische muzikale banden beschreven. In de laatste paar jaren is het aantal naar Rusland reizende Nederlandse muzikanten sterk toegenomen. Dat is niet toevallig, omdat tegenwoordig Nederland de mode dicteert op de meest verschillende muziekgebieden. Naast het uitgebreide gedeelte over de composities is een kleiner deel gewijd aan de uitvoerende kunst.

Louis Andriessen, Elmer Schönberger in de vertaling van I. Leskovskaja
Instituut Pro Arte
Academisch project, Sint Petersburg 2003
ISBN 5-7331-0041-9

De Nederlandse muziekcriticus en componist Elmer Schönberger geeft, samen met de beroemde Nederlandse componist Louis Andriessen, de lezers hun kijk op de muziek van hun collega Igor Stravinsky. De auteurs pakken het oeuvre van Stravinsky zonder enige pieteit aan en verbreken de historische afstand met de Russische componist. Ze nemen geen enkele autoritaire getuigenis voor waarheid aan, ook niet van Stravinsky zelf. De auteurs gaan verder en steunen daarmee op de partituur. Deze uitgave is een samenwerkingsproject van het Instituut Pro Arte en de uitgeverij 'Academisch project' en werd mede mogelijk gemaakt met de financiele steun van het Fonds Ford, het Nederlandse Fonds van Literaire uitgaven en vertalingen, het Centrum van de Nederlandse Muziek, het Schonberg Ensemble en het Fonds Gavignès.

De trein naar Pavlovsk en Oostvoorne
Toon Tellegen
Hyperion, Sint Petersburg, 2003
Vertaling uit het Nederlands door I. Bratus

"In Nederland ben je een Rus, in Rusland - een Nederlander. Je bevindt je in de greep van twee culturen, die naast elkaar bestaan, niet in een stroom samenkomen, maar als 2 parallelle stromen jou je hele leven vergezellen." Zo piekerde de grootvader van Toon Tellegen vele jaren geleden, terwijl hij zijn kleinzoon treurige, verschrikkelijke, soms naïeve verhalen vertelde over zijn leven in Rusland. Verhalen waarin realiteit op een wonderlijke manier samenvalt met fantasie.

New Amsterdam
St.Petersburg and Architectural Images of the Netherlands
S. Gorbatenko
Nederlands - Russisch Archief Centrum
Pechatny Dvor, St.Petersburg, 2003
ISBN 5-7062-0204-4

De architectuurhistoricus Sergey Gorbatenko heeft een uniek werk geschreven over de droom van Peter de Grote: namelijk het bouwen van het 'nieuwe Amsterdam' aan de Neva rivier. Er was al veel over dit onderwerp geschreven, maar nu wordt ons een systematisch onderzoek aangeboden. De auteur probeert te laten zien wat de achtergrond van de inspiratie van de Russische tsaar was, wat hij mee naar Rusland nam, en toont de 'sporen' van Nederlandse gebouwen, parken, paleizen, die te vinden zouden zijn in St.Petersburg. Het boek is gepubliceerd met financiële steun van het Wilhelmina Jansen Fonds,het Consulaat-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden in St.Petersburg, het Nederlands Instituut in St.Petersburg en de Homogene groep internationale samenwerking - Cultuur (HGIS-c) van de Ministeries van Buitenlandse Zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap der Nederlanden.

Het boek is te koop in de meeste boekwinkels van Rusland. In Nederland is het via Nederlands-Russisch Archief Centrum (Groningen) te bestellen.

De pen op papier
Martinus Nijhoff
Sint-Petersburg, 2003
ISBN 5-8465-0118-4
Vertaling Kees Verheul, Irina Mikhajlova, Alexej Poerin

Deze editie is de eerste tamelijk uitgebreide bundel met in het Russisch vertaalde verzamelde gedichten - o.a. Awater en Het uur U - en proza van Martinus Njhoff (1894-1953). Zijn literaire erfenis neemt bijzondere plaats in de Nederlandse literatuur van de 20e eeuw in. Het boek eindigt met een essay van de bekende Nederlandse schrijver en slavist Kees Verheul Een dubbel requiem: Joseph Brodsky en Martinus Nijhoff , waaruit de lezer kan vernemen hoe hoog de werken van de Nederlandse dichter door zijn Russische collega werden gewaardeerd.

Nederlandse Salons
Lezingenbundel. Deel 1
Sint-Petersburg, 2003

De Nederlandse Salons in de Hermitage zijn een jaarlijkse reeks lezingen gewijd aan Nederlandse kunst, cultuur, literatuur, geschiedenis en Nederlands-Russische betrekkingen. In het programma staan de ontmoetingen met kunsthistorici van de Hermitage, Nederlandse en Russische wetenschappers, museaconservatoren, schrijvers. De bundel is gepubliceerd met financiele steun van de Stichting Vrienden van het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg.

De Nederlandse cartografie van de Gouden Eeuw: geschiedenis, wetenschap, kunst, geografie
Conferentiebundel
Sint-Petersburg, 2003

De wetenschappleijke conferentie De Nederlandse cartografie van de Gouden Eeuw: geschiedenis, wetenschap, kunst, geografie maakt deel uit een restauratieproject. Het Nederlands Instituut in Sint-Petersburg, de universiteiten van Amsterdam, Leiden, Utrecht, Groningen, Nijmegen en de Vrije Universiteit en het Wilhelmina Jansen Fonds financieren de restauratie van de Nederlandse Atlas Civitates orbis terrarum (twee delen uit 1577, 1581) door F. Hogenberg en G. Braun uit de bijzondere collectie van de Russische Nationale Bibliotheek. De restauratie wordt door Russische specialisten uitgevoerd in samenwerking met het Instituut Collectie Nederland. De deelnemers aan de conferentie zijn onderzoekers, conservatoren, kunsthistorici en restauratoren uit Rusland en Nederland.

Van Nederlandse kapitein tot Russische minister
Gewijd aan 250 jaar van Frans de Wollant
Evropejski Dom, St. Petersburg, 2003
ISBN 5-8015-0139-X

Het boek is gewijd aan de Nederlandse ingenieur in Russische dienst, Frans de Wollant. Het grootste deel bestaat uit bewaard gebleven dagboekaantekeningen. De auteurs uit Oekraëne en Rusland hebben geprobeerd het leven van deze getalenteerde ingenieur, architect, stedenbouwer en hydrotechnicus open te leggen en het lot van zijn nakomelingen te volgen.

Dans om de Wereld
Kees Verheul
Zvezda, Sint Petersburg, 2002
ISBN 5-94214-034-0

Op 14 februari 2003 organiseerde het Nederlands Instituut een presentatie van de Russische uitgave van Kees Verheuls roman Dans om de Wereld. (Russische vertaling door I.M. Michajlova). Deze publicatie werd gesponsord door de Stichting voor de Productie en Vertaling van de Nederlandse Literatuur (Amsterdam). Het boek is verkrijgbaar bij uitgeverij Zvezda (Sint Petersburg, ul. Mochovaja 20).

Peter de Grote gaat naar het Westen
Vladimir Nenasjev
Benerus, Antwerpen, 2003
ISBN 90-806363-2-0

Ter gelegenheid van het 300-jarig bestaan van Sint Petersburg heeft een Russische tekenaar Vladimir Nenasjev een serie cartoons over het historische bezoek van tsaar Peter de Grote aan het Westen in 1697-1698 gemaakt. Het boek is gepubliceerd door een Belgische uitgeverij Benerus, met financiele steun van stichting Flarus Antwerpen, de provincie Antwerpen, het Instituut voor Noord- en Oost-Europese Studies (Groningen) en het Nederlands Instituut in Sint Petersburg.

Suchtelen Readings
Materialen van de internationale wetenschappelijke conferentie gewijd aan de 250-ste verjaardag van graaf J.P. van Suchtelen.
ISBN 5-8192-0139-6
Saint Petersburg, 2002

Op 18 en 19 oktober 2001 hebben de Russische Nationale Bibliotheek, het Fins Instituut en het Nederlands Instituut in Sint Petersburg een internationale conferentie Suchtelens readings gehouden, gewijd aan de 250-ste verjaardag van de bekende bibliofiel graaf Peter Kornilevitsj Suchtelen (1751-1836). Aan de conferentie namen twee deskundigen uit Nederland deel: A. Lever met zijn lezing Het Nederlandse geslacht Van Suchtelen en O.S. Lankhorst met zijn lezing Jan Peter van Suchtelen: zijn Nederlandse oorsprong en zijn eerste jaren in Sint Petersburg.

Russisch - Nederlandse conversatiegids
I.B. Bratus'
ISBN 5-8015-0034-0
Evropejski Dom, Sint Petersburg, 1999

Dit boek geeft een overzicht van de regels voor correct taalgebruik en bevat dialogen die als voorbeeld kunnen dienen voor conversaties met een bepaald thema. Dit boek kan als educatief instrument worden gebruikt voor de zelfstudie van de Nederlandse taal.

Tien vrolijke verhalen
A.M.G Schmidt, G. Bomans, S. Carmiggelt
ISBN 5-89091-045-0
Simpozium, Sint Petersburg, 1997

Deze verhalenbundel werd gepubliceerd ter gelegenheid van het 25-jarige bestaan van de Nederlandse afdeling van de Faculteit der Letteren van de Staatsuniversiteit van Sint Petersburg. Twee verhalen uit deze bundel zijn vanuit het Nederlands naar het Russisch vertaald door studenten en afgestudeerden van de Nederlandse afdeling, die hadden deelgenomen aan de vertaalseminars, die op het Nederlands Instituut zijn gehouden.

Ter gelegenheid van het 30-jarige bestaan van de Nederlandse afdeling is door de uitgeverij van de faculteit De bundel studentenvertaling vanuit het Nederlands uitgegeven. De daarin gepubliceerde teksten zijn voorgelezen op de avond voor jonge vertalers, die in november 2001 door het Nederlands Instituut georganiseerd is.